İstanbul Çocuk Psikiyatristi

Çocuk ve ergen psikiyatrisi, doğumdan on sekiz yaşına kadar olan dönemde ortaya çıkan duygusal, davranışsal ve gelişimsel güçlüklerle ilgilenen tıp dalıdır. Bir çocuğun zorlandığını gösteren işaretler çoğu zaman sözcüklerle değil; uykuda, oyunda, okul başarısında, arkadaşlıklarda ya da evdeki davranışlarda kendini gösterir. Çocuk psikiyatristi bu işaretleri çocuğun yaşını ve gelişim düzeyini göz önünde tutarak değerlendirir, aileyle ve gerektiğinde okulla birlikte bir yol haritası çizer.

İstanbul Çocuk Psikiyatristi sayfası, çocuklar ve ergenler için sunduğumuz değerlendirme ve tedavi hizmetlerini bir arada görmeniz için hazırlandı. Aşağıdaki başlıklarda, en sık başvurulan dört alanı ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Çocuk psikiyatristi ne yapar?

Çocuk psikiyatristi tıp eğitiminin ardından çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında uzmanlaşmış bir hekimdir. Gelişimsel değerlendirme yapar, tanı koyar, eşlik eden bedensel durumları göz önünde bulundurur ve gerektiğinde ilaç tedavisini planlar. Tedavinin önemli bir kısmı ise ilaç dışı yöntemlerden oluşur: ebeveyn rehberliği, okul düzenlemeleri, psikoterapiye yönlendirme ve izlem. Çocuk psikiyatristi bu parçaları bir araya getiren, ekibin eşgüdümünü sağlayan kişidir.

Hangi durumlarda başvurulur?

• Konuşma, oyun ya da sosyal iletişimde yaşıtlarından belirgin farklılıklar
• Dikkatini toplayamama, yerinde duramama, okulda sürekli uyarı alma
• Okula gitmek istememe, ayrılmakta zorlanma, yoğun korkular
• Uzun süren mutsuzluk, öfke patlamaları, arkadaşlardan uzaklaşma
• Uyku ve yeme düzeninde belirgin değişiklikler
• Takıntılı düşünceler ya da tekrarlayan davranışlar
• Boşanma, kayıp ya da travmatik bir olayın ardından zorlanma
• Kendine zarar verme ya da ölümden söz etme

Son madde her zaman acil bir durumdur; böyle bir durumda beklemeden en yakın acil servise başvurulmalı ya da 112 aranmalıdır.

İlk görüşme nasıl geçer?

Çocuklarla çalışırken ilk görüşme genellikle ebeveynlerle başlar. Bu görüşmede hamilelik ve doğumdan başlayarak gelişim öyküsü, okul yaşantısı, aile yapısı ve sizi kaygılandıran konular ayrıntılı olarak konuşulur. Ardından çocukla, yaşına uygun biçimde oyun, çizim ya da sohbet aracılığıyla tanışılır. Ergenlerle görüşmenin bir bölümü mutlaka yalnız yapılır; gencin kendi sözcükleriyle anlatabilmesi değerlendirmenin en değerli parçasıdır. Gerekli durumlarda öğretmen görüşleri, standart ölçekler ve psikolojik testlerden yararlanılır.

Değerlendirmenin amacı çocuğa bir etiket koymak değil, neye ihtiyaç duyduğunu anlamaktır.

Aile ve okulla birlikte çalışmak

Çocukların ruh sağlığı, içinde yaşadıkları ortamdan ayrı düşünülemez. Ebeveynlerin çocuğun güçlüklerini anlaması, evde tutarlı bir yaklaşım benimsemesi ve küçük adımları desteklemesi tedavinin başarısını belirgin biçimde artırır. Okul ise çocuğun gününün büyük bölümünü geçirdiği yerdir. Ailenin onayıyla öğretmen ve rehber öğretmenle kurulan iş birliği, sınıfta yapılabilecek küçük düzenlemelerle çocuğun hayatını kolaylaştırır.

Yaşa göre değişen bir yaklaşım

Okul öncesi bir çocukla on altı yaşındaki bir genç aynı biçimde değerlendirilmez. Bebeklik ve okul öncesi dönemde odak noktası gelişim basamakları, oyun, dil ve ebeveyn-çocuk ilişkisidir; bu yaşlarda müdahalenin büyük kısmı ebeveynler aracılığıyla yapılır. İlkokul çağında okul uyumu, dikkat, öğrenme ve arkadaşlık ilişkileri öne çıkar. Ergenlikte ise kimlik, bağımsızlık, beden algısı, akran ilişkileri ve geleceğe dair kaygılar konuşulur; gencin kendi hedeflerini belirlemesi ve tedavi kararlarına katılması bu dönemde özellikle önemlidir. Her yaş grubu için görüşme süresi, kullanılan araçlar ve ailenin sürece katılım biçimi buna göre ayarlanır.

Görüşmeye nasıl hazırlanabilirsiniz?

İlk görüşmeden önce çocuğunuzun gelişimine dair hatırladığınız önemli noktaları, sizi kaygılandıran davranışların ne zaman başladığını ve hangi durumlarda arttığını not etmeniz yararlı olur. Varsa okul karneleri, öğretmen notları, daha önceki değerlendirme raporları ve kullanılan ilaçların listesi değerlendirmeyi kolaylaştırır. Çocuğa görüşmeyi anlatırken kısa ve sakin bir dil kullanmak, "duygular hakkında konuşan ve oyun oynayan bir doktorla tanışacağız" gibi açıklamalar yapmak yeterlidir.

İlaç tedavisine bakışımız

Çocuk ve ergenlerde ilaç tedavisi her zaman dikkatle ve gerekçesi açıkça konuşularak düşünülür. Pek çok durumda ilk adım ilaç dışı yöntemlerdir. İlaç gerektiğinde en düşük etkili dozla başlanır, etkisi ve olası yan etkileri düzenli kontrollerle izlenir. Ebeveynlerin ve uygun yaştaki çocuğun kararın parçası olması, tedaviye uyumu artırır.

İzlem neden önemli?

Çocuklar hızla büyür ve değişir. Bu yüzden bir değerlendirme, tek seferlik bir fotoğraf değil, zaman içinde güncellenen bir süreçtir. Kontrol görüşmelerinde çocuğun gelişimi, okul durumu ve ailedeki değişiklikler birlikte ele alınır; plan gerektiğinde yeniden düzenlenir. Okul geçişleri, ergenliğe giriş ya da ailede yaşanan büyük değişiklikler, izlemin özellikle önemli olduğu dönemlerdir.

Psikolog ile çocuk psikiyatristi arasındaki fark

Çocuk psikiyatristi tıp doktorudur; tanı koyar, bedensel nedenleri değerlendirir ve gerektiğinde ilaç yazar. Psikolog ise psikolojik değerlendirme ve terapi alanında çalışır. Pek çok çocukta en güçlü sonuç, ikisinin iş birliği içinde çalışmasıyla alınır; bu iş birliği ailenin onayıyla ve düzenli bilgi alışverişiyle yürür.

Sık sorulanlar